Umowa kredytu bankowego a przedawnienie

Obecnie bardzo często spotykanym sposobem pozyskiwania gotówki jest zaciąganie umowy kredytu bankowego. Z uwagi na brak dostatecznych środków finansowych niejednokrotnie pojawia się jednak problem ze spłacaniem rat. W wielu przypadkach banki dokonują cesji wierzytelności na rzecz różnych instytucji, które następnie kierują w stosunku do kredytobiorców roszczenia o spłatę zaciągniętych pożyczek. Roszczenia te są jednak w wielu przypadkach przedawnione i związku z tym można uchylić się od obowiązku ich spełnienia. Po upływie okresu przedawnienia wierzyciel nie może skutecznie domagać się od dłużnika spełnienia świadczenia. Roszczenie nadal istnieje, ale jeżeli wierzyciel skieruje sprawę do sądu, dłużnik może podnieść zarzut przedawniania i powództwo o zapłatę zostanie oddalone. Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego (dalej KC) „Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata”. Rat kredytu nie można postrzegać jako świadczenia okresowego, chociaż podobnie jak alimenty lub czynsz najmu są płatne w regularnych odstępach czasu. Pomimo, że kredyt spłacany jest ratalnie, jego wysokość jest jednak z góry oznaczona, co wyłącza postrzeganie świadczenia rozłożonego na raty jako świadczenia okresowego. Z art. 118 KC wynika, jednak jeszcze jedna sytuacja, w której zastosowanie znajdzie trzyletni termin przedawnienia – mianowicie jeżeli roszczenie wierzyciela pozostaje w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak słusznie stwierdził Sąd Apelacyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I ACa 1361/13: „Nie ulega wątpliwości, że termin przedawnienia roszczeń banku wynikających z kredytu bankowego cechuje trzyletni termin przedawnienia, ponieważ roszczenie to ma związek z prowadzoną przez bank działalnością gospodarczą”. Do wyjaśnienia pozostaje kwestia w jaki sposób obliczyć termin przedawnienia. Art. 120 § 1 KC stanowi: „Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne”. W odniesieniu do rat kredytu termin przedawnienia należy liczyć od dnia terminu płatności danej raty. W stosunku do każdej z nich oddzielnie. Przykładowo jeśli pożyczka została rozłożona na 12 rat i termin spłaty pierwszej z nich został wyznaczony na 31 stycznia 2015 r., a ostatniej na 31 grudnia 2015 r. obowiązek spłaty pierwszej raty kredytu przedawni się z dniem 1 lutego 2018 r., a ostatniej z dniem 1 stycznia 2019 r. Trzeba jednak pamiętać, że bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany, np. przez złożenie pozwu do sądu, zawezwanie do próby ugodowej, wszczęcie mediacji.